و لكن بايد گفت اين معنى از تبعيت وجوب غيرى نيز نمىتواند مراد باشد گرچه در زبان علماء مشهور است . زيرا اگر وجوب نفسى بخواهد علت وجوب غيرى باشد ، فرض صحيحى ندارد مگر اينكه علت فاعلى تكوينى باشد نه علتى ديگر . چون معنا ندارد كه آن را علت صورى يا مادى يا غايى فرض كنيم . و لكن فرض اينكه علت فاعلى باشد نيز جزما باطل است ، چون واضح است كه علت فاعلى حقيقى براى وجوب ، خود امر است . و أمر ، فعل آمر است . و ظاهر اين است كه سبب مشهوريت وجوب غيرى اين است كه شوق آمر به مقدمه ، منبعث از شوق او به ذى المقدمه است . زيرا انسان وقتى به انجام كارى شوق پيدا كند ، تبعا به انجام مقدمات آن نيز شوق پيدا مىكند . و لكن اين شوق به انجام كارى توسط ديگرى ، خود وجوب نيست بلكه اين شوق ، آمر را وادار مىكند كه به ديگرى امر كند كه فعل را انجام دهد البته در صورتى كه مانعى ( مثل تقيّه ، خوف و . . . ) براى امر كردن وجود نداشته باشد . اگر با چنين شرايطى از آمر ، امر صادر شود و آمر براى امر كردن ، اهليت ( علوّ مرتبه ) داشته باشد ، از اين صدور امر ، وجوب انتزاع مىشود . حاصل آنكه وجوب غيرى ، معلول وجوب نفسى در ذى المقدمه نيست و ( وجوب غيرى مقدمه ) در سلسلهء علل ، به ذى المقدمه نمىرسد ، بلكه وجوب غيرى در سلسلهء علل خود به شوق نسبت به ذى المقدمه منتهى مىگردد البته در فرضى كه مانعى براى آمر از امر كردن به مقدمه ، وجود نداشته باشد . زيرا - در هر حال - شوق علت تامه براى انجام آنچه آمر بدان مشتاق است ، نيست . اين نكته را در خاطر داشته باشيد ، زيرا به زودى در بحث وجوب مقدمهء مفوته و در اصل وجوب مقدمه ، بسيار سودمند است . چون با اين بيان روشن مىشود كه چگونه مىتوان وجوب مقدمهء مفوّته را قبل از وجوب ذى المقدمه فرض كرد . همچنين با اين بيان روشن مىشود كه چگونه ، مقدمه به طور مطلق ، وجوب مولوى ندارد ( بلكه وجوبش ارشادى و عقلى است ) . 4 - ممكن است معناى تبعيت ، ترشح وجوب غيرى از جانب وجوب نفسى باشد امّا نه به اين معنا كه معلول آن باشد . بلكه بدين معنا كه باعث وجوب غيرى - به فرض كه بدان قائل شويم - واجب نفسى باشد . به اعتبار اينكه امر به مقدمه و بعث و برانگيختن بسوى آن ، براى رسيدن به ذىالمقدمهء واجب و تحصيل آن است . پس وجوب مقدمه ، راه و طريقى براى رسيدن به ذى المقدمه است ، و اگر نبود كه ذى المقدمه ، مراد مولى است ، مقدمه هم واجب نمىشد .